A.TR EUR.1 ve Menşe Şahadetnamesi farkı, bu belgelerin kanıtladığı gümrük statüsü ve menşe türünde ortaya çıkar. İhracat evraklarında en sık karıştırılan konulardan biri, A.TR belgesi, EUR.1 belgesi ve Menşe Şahadetnamesinin aynı amaçla kullanıldığının düşünülmesidir.
Oysa bu üç belge farklı durumları kanıtlar. A.TR ve EUR.1 arasındaki fark doğru anlaşılmazsa ithalatçı beklediği gümrük avantajından yararlanamayabilir, ek belge talebiyle karşılaşabilir veya sevkiyatın gümrük süreci uzayabilir.
Belge seçimi yalnızca “ürün hangi ülkeye gidiyor?” sorusuyla yapılamaz. Ürünün GTİP’i, ilgili ticaret anlaşmasının kapsamı, eşyanın menşe yapısı ve ithalatçı ülkenin talebi birlikte değerlendirilmelidir.
Hızlı cevap
A.TR: Eşyanın Türkiye veya Avrupa Birliği’nde serbest dolaşımda olduğunu gösterir. Menşe belgesi değildir.
EUR.1: İlgili tercihli ticaret düzenlemesinin kurallarını sağlayan eşyanın tercihli menşeini kanıtlar.
Menşe Şahadetnamesi: Eşyanın tercihli olmayan menşeini, başka bir ifadeyle ekonomik milliyetini gösterir. Tek başına indirimli gümrük vergisi sağlamaz.
Önce iki kavramı ayıralım: Serbest dolaşım ve menşe
A.TR, EUR.1 ve Menşe Şahadetnamesi arasındaki farkı anlayabilmek için önce serbest dolaşım ile menşe kavramlarını ayırmak gerekir.
Menşe nedir?
Menşe, eşyanın ekonomik milliyetidir. Bir ürünün hangi ülkede üretildiği, elde edildiği veya yeterli işçilik ve işleme tabi tutulduğu menşe değerlendirmesinde önem taşır.
Menşe bilgisi yalnızca ürünün üzerine “Made in Türkiye” yazılmasıyla oluşmaz. Kullanılan girdiler, üretim işlemleri ve ilgili menşe kuralları ayrıca değerlendirilir.
Menşe; gümrük vergilerinin, anti-damping önlemlerinin, kotaların, gözetim uygulamalarının ve diğer ticaret politikası tedbirlerinin belirlenmesinde kullanılabilir.
Resmî kaynak:
Ticaret Bakanlığı: Menşe ve Dolaşım Belgeleri Hakkında Bilgi
Serbest dolaşım nedir?
Serbest dolaşım, bir eşyanın ilgili gümrük işlemlerinin tamamlanmış ve gerekli vergilerinin ödenmiş olması nedeniyle belirli bir gümrük alanında serbestçe işlem görebilmesini ifade eder.
Serbest dolaşımda bulunmak, ürünün o ülke menşeli olduğu anlamına gelmez.
Örneğin Çin menşeli bir ürün Türkiye’ye ithal edilmiş ve gerekli gümrük işlemleri tamamlanmış olabilir. Bu ürün Türkiye’de serbest dolaşıma girebilir. Ancak yalnızca bu işlem, ürünü Türk menşeli hale getirmez.
Bu ayrım önemlidir:
Serbest dolaşım ürünün gümrük statüsünü, menşe ise ekonomik milliyetini anlatır.
A.TR belgesi nedir?
A.TR Dolaşım Belgesi, Türkiye-Avrupa Birliği Gümrük Birliği kapsamında eşyanın serbest dolaşım statüsünü kanıtlamak amacıyla kullanılır.
Türkiye-AB Gümrük Birliği genel olarak sanayi ürünleri ve işlenmiş tarım ürünlerini kapsar. Tarım ürünleri ile kömür ve çelik ürünleri ise genel Gümrük Birliği kapsamının dışında kalan, ayrı tercihli düzenlemelere tabi olabilen ürün gruplarıdır.
Resmî kaynak:
Avrupa Komisyonu: Türkiye Gümrük Birliği ve Tercihli Düzenlemeler
A.TR belgesi, kapsam ve diğer koşullar sağlandığında ithalatçının Gümrük Birliği kapsamında uygulanan rejimden yararlanmasını destekler.
Ancak A.TR:
- Ürünün Türk menşeli olduğunu kanıtlamaz.
- Menşe Şahadetnamesinin yerine otomatik olarak geçmez.
- Faturanın veya gümrük beyannamesinin yerine kullanılmaz.
- AB’ye yapılan her sevkiyatta hiçbir kontrol yapılmadan düzenlenmez.
- Tarım ve AKÇT kapsamındaki ürünlerde genel çözüm olarak kabul edilemez.
EUR.1 belgesi nedir?
EUR.1 Dolaşım Sertifikası, ilgili tercihli ticaret anlaşmasının kurallarını sağlayan eşyanın tercihli menşeini kanıtlayan bir menşe ispat belgesidir.
EUR.1 sayesinde ithalatçı, ilgili anlaşmada ürün için öngörülmüşse indirimli veya sıfır gümrük vergisinden yararlanabilir.
Ancak EUR.1 düzenlenebilmesi için yalnızca ürünün Türkiye’den gönderiliyor olması yeterli değildir.
Şunların kontrol edilmesi gerekir:
- İlgili ülke ile yürürlükte bir tercihli ticaret düzenlemesi bulunuyor mu?
- Ürün bu anlaşmanın kapsamına giriyor mu?
- Ürünün GTİP’i doğru mu?
- Ürün anlaşmadaki menşe kuralını karşılıyor mu?
- İlgili düzenleme EUR.1 mi, menşe beyanı mı veya başka bir menşe ispat yöntemi mi öngörüyor?
Türkiye’nin çok sayıda ülke ve ülke grubuyla yürürlükte serbest ticaret anlaşması bulunmaktadır. Ancak her anlaşmanın ürün kapsamı, taviz listesi ve menşe ispat yöntemi aynı değildir. Bu nedenle yalnızca ülke listesine bakarak EUR.1 kararı verilmemelidir.
Resmî kaynak:
Ticaret Bakanlığı: Serbest Ticaret Anlaşmaları
Türkiye’de üretilen her ürün EUR.1 alabilir mi?
Hayır.
Ürünün Türkiye’de bir işlem görmüş olması, ilgili anlaşmanın menşe kurallarını otomatik olarak karşıladığı anlamına gelmez.
Bazı ürünlerde:
- Tarife pozisyonu değişikliği,
- Belirli bir üretim işlemi,
- Azami üçüncü ülke girdisi oranı,
- Yerel katma değer,
- Kümülasyon şartları
gibi ölçütler aranabilir.
Yalnızca ambalajlama, etiketleme, basit montaj veya yetersiz işçilik bazı durumlarda menşe kazandırmak için yeterli olmayabilir.
EUR.1 yerine fatura beyanı kullanılabilir mi?
İlgili anlaşmanın izin verdiği durumlarda fatura beyanı veya başka bir menşe beyanı EUR.1 yerine kullanılabilir.
Ticaret Bakanlığının genel açıklamasına göre fatura beyanı da tercihli menşei gösterebilir. Genel uygulamada 6.000 avronun altındaki sevkiyatlarda tüm ihracatçılar, üzerindeki sevkiyatlarda ise onaylanmış ihracatçılar tarafından düzenlenebilmesi mümkündür. Ancak ilgili anlaşmanın özel hükümleri mutlaka kontrol edilmelidir.
Resmî kaynak:
Ticaret Bakanlığı: Menşe ve Dolaşım Belgeleri Hakkında Bilgi
Menşe Şahadetnamesi nedir?
Menşe Şahadetnamesi, eşyanın tercihli olmayan menşe statüsünü kanıtlayan belgedir.
Başka bir ifadeyle ürünün ekonomik milliyetini gösterir. Ancak tek başına tercihli veya sıfır gümrük vergisi uygulanmasını sağlamaz.
Menşe Şahadetnamesi şu nedenlerle talep edilebilir:
- İthalatçı ülkenin gümrük mevzuatı,
- Anti-damping uygulamaları,
- Kota veya gözetim önlemleri,
- Ticaret politikası tedbirleri,
- Banka veya akreditif şartları,
- İthalatçının iç prosedürleri,
- Kamu ihalesi veya müşteri sözleşmesi,
- Ürünün menşe ülkesinin ayrıca kanıtlanması ihtiyacı.
Menşe Şahadetnamesi her ihracat sevkiyatında otomatik olarak zorunlu değildir. İthalatçı ülke, alıcı veya işlemin yapısı talep ettiğinde gündeme gelir.
Resmî kaynak:
Ticaret Bakanlığı: Menşe ve Dolaşım Belgeleri Hakkında Bilgi
Menşe Şahadetnamesi ile EUR.1 aynı belge midir?
Hayır.
EUR.1 tercihli menşei gösterir ve ilgili anlaşma kapsamında tarife avantajına temel oluşturabilir.
Menşe Şahadetnamesi ise tercihli olmayan menşei gösterir. İndirimli tarife sağlamaz.
Bazı sevkiyatlarda ithalatçı hem tercihli menşe belgesini hem de tercihli olmayan menşe bilgisini ayrı amaçlarla talep edebilir. Bu nedenle “EUR.1 varsa Menşe Şahadetnamesine hiçbir zaman ihtiyaç olmaz” şeklinde bir genelleme doğru değildir.
A.TR EUR.1 ve Menşe Şahadetnamesi farkı: karşılaştırma
| Belge | Neyi kanıtlar? | Temel kullanım alanı | Menşe belgesi mi? | Gümrük avantajı |
|---|---|---|---|---|
| A.TR | Serbest dolaşım statüsü | Türkiye-AB Gümrük Birliği kapsamındaki ürünler | Hayır | Kapsam ve şartlar sağlanırsa Gümrük Birliği rejiminden yararlanmayı destekler |
| EUR.1 | Tercihli menşe | Tercihli ticaret anlaşmaları ve özel düzenlemeler | Evet | Anlaşmada öngörülmüşse indirimli veya sıfır tarife sağlayabilir |
| Menşe Şahadetnamesi | Tercihli olmayan menşe | Menşe kanıtı ve ticaret politikası uygulamaları | Evet | Tek başına tercihli tarife sağlamaz |
En sık yapılan üç hata da şöyledir:
- A.TR’nin Türk menşeini gösterdiğinin sanılması,
- Türkiye’den çıkan her ürüne EUR.1 düzenlenebileceğinin düşünülmesi,
- Menşe Şahadetnamesinin gümrük vergisini otomatik düşürdüğünün varsayılması.
Hangi belgeyi kullanmalısınız? Adım adım karar ağacı
Belge seçimi için aşağıdaki sırayı izleyebilirsiniz.
Adım 1: Varış ülkesini belirleyin
Önce ürünün gönderileceği ülkeyi netleştirin.
- Avrupa Birliği üyesi bir ülke mi?
- Türkiye’nin serbest veya tercihli ticaret anlaşması bulunan bir ülke mi?
- Tercihli anlaşma bulunmayan bir ülke mi?
Ancak ülke tek başına belgeyi belirlemez.
Adım 2: Ürünün GTİP’ini doğrulayın
Aynı ülkeye gönderilen farklı ürünlerde farklı belgeler gündeme gelebilir.
Ürünün:
- Sanayi ürünü,
- İşlenmiş tarım ürünü,
- Temel tarım ürünü,
- Kömür veya çelik ürünü,
- Özel rejime tabi bir ürün
olup olmadığı GTİP üzerinden değerlendirilmelidir.
Adım 3: Ürün anlaşma kapsamına giriyor mu?
Bir ülkeyle serbest ticaret anlaşması bulunması, bütün ürünlerin gümrük vergisinden muaf olduğu anlamına gelmez.
Ürünün anlaşmanın taviz listesinde bulunup bulunmadığı, geçiş takvimi, kota veya istisna olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Adım 4: Menşe kuralları karşılanıyor mu?
EUR.1 veya başka bir tercihli menşe belgesi düzenlenmeden önce ürünün ilgili menşe kuralını sağlaması gerekir.
Ürün için şu kurallardan biri veya birkaçı aranabilir:
- Tamamen Türkiye’de elde edilmiş olma,
- Yeterli işçilik veya işleme,
- GTİP değişikliği,
- Belirli katma değer oranı,
- Üçüncü ülke girdileri için azami sınır,
- Kümülasyon şartları.
Adım 5: İthalatçı ayrıca Menşe Şahadetnamesi istiyor mu?
A.TR veya tercihli menşe ispatı kullanılsa bile ithalatçı:
- Kendi gümrük prosedürü,
- Banka şartı,
- Ticaret politikası uygulaması,
- Müşteri veya ihale gerekliliği
nedeniyle ayrıca Menşe Şahadetnamesi isteyebilir.
Adım 6: Sevkiyat öncesi nihai teyit alın
Belge düzenlenmeden önce şu altı unsur birlikte kontrol edilmelidir:
Varış ülkesi + GTİP + ürün kapsamı + menşe kuralı + alıcının talebi + güncel gümrük uygulaması
Nihai belge seçimi, güncel Ticaret Bakanlığı kaynakları ve yetkili gümrük müşaviriyle doğrulanmalıdır.
Dört ticari örnekle belge seçimi
Senaryo 1: Makine parçasının Almanya’ya ihracatı
Türkiye’den Almanya’ya gönderilecek ürün sanayi ürünü ise ve Türkiye-AB Gümrük Birliği kapsamına giriyorsa A.TR gündeme gelebilir.
Buradaki temel nokta, ürünün Türk menşeli olup olmamasından önce serbest dolaşım statüsüdür.
Yine de ürünün GTİP’i, Gümrük Birliği kapsamı ve özel ticaret politikası önlemleri kontrol edilmeden kesin belge kararı verilmemelidir.
Resmî kaynak:
Avrupa Komisyonu: Türkiye Gümrük Birliği ve Tercihli Düzenlemeler
Senaryo 2: Demir-çelik ürününün AB’ye ihracatı
Kömür ve çelik ürünleri genel Türkiye-AB Gümrük Birliği kapsamının dışındadır.
Bu ürünlerde ticaret menşe esaslı tercihli düzenlemeye dayanabilir. Ürün menşe kurallarını karşılıyorsa EUR.1 veya ilgili düzenlemede kabul edilen fatura beyanı gündeme gelebilir.
Ticaret Bakanlığı, AKÇT kapsamındaki ürünlerde menşe statüsünün EUR.1 veya fatura beyanıyla kanıtlanabildiğini belirtmektedir.
Resmî kaynak:
Ticaret Bakanlığı: Menşe ve Dolaşım Belgeleri Hakkında Bilgi
Senaryo 3: Türkiye’nin STA ortağına ihracat
Türkiye’nin yürürlükte serbest ticaret anlaşması bulunan bir pazara ihracat yapıldığını düşünelim.
Önce ürünün anlaşmanın kapsamına girip girmediği kontrol edilir. Ardından ürünün anlaşmadaki menşe kuralını sağlayıp sağlamadığı incelenir.
Belge türü anlaşmadan anlaşmaya değişebilir. EUR.1, menşe beyanı veya başka bir menşe ispat yöntemi kullanılabilir.
Bu nedenle yalnızca “o ülkeyle STA var” diyerek EUR.1 düzenlenmemelidir.
Senaryo 4: Tercihli anlaşma bulunmayan bir pazara ihracat
Hedef ülkeyle tercihli bir ticaret düzenlemesi bulunmuyorsa EUR.1 üzerinden tarife avantajı oluşmaz.
Bununla birlikte ithalatçı ülke ürünün menşeini kanıtlamak için Menşe Şahadetnamesi isteyebilir.
Bu belge ürünün tercihli olmayan menşeini gösterir. Ancak tek başına indirimli gümrük vergisi sağlamaz.
Senaryo 5: Çin menşeli ürünün Türkiye üzerinden AB’ye gönderilmesi
Çin menşeli ürün Türkiye’ye ithal edilmiş, gerekli vergileri ödenmiş ve serbest dolaşıma girmiş olabilir.
Bu ürünün serbest dolaşım statüsü, ürünü Türk menşeli hale getirmez.
Dolayısıyla A.TR ile serbest dolaşım statüsü kanıtlanabilse bile menşe sorusu ayrıca değerlendirilmelidir. Ürüne uygulanabilecek telafi edici vergi, anti-damping veya diğer ticaret politikası önlemleri de ayrıca kontrol edilmelidir.
A.TR ve EUR.1 işlemlerinde en sık yapılan 7 hata
1. A.TR’yi Türk menşe belgesi sanmak
Hata: A.TR bulunduğu için ürünün Türk malı olduğunun düşünülmesi.
Doğru yaklaşım: A.TR serbest dolaşım statüsünü gösterir. Menşe ayrı değerlendirilir.
2. Belgeyi yalnızca ülkeye göre seçmek
Hata: “AB’ye A.TR, diğer ülkelere EUR.1” gibi ezber kullanmak.
Doğru yaklaşım: Ülke, GTİP, ürün grubu ve anlaşma kapsamı birlikte kontrol edilmelidir.
3. GTİP’i doğrulamamak
Hata: Ticari ürün adı üzerinden belge seçmek.
Doğru yaklaşım: Anlaşma kapsamları ve menşe kuralları GTİP bazında değerlendirilir.
4. EUR.1 için menşe kuralını incelememek
Hata: Türkiye’de fatura kesilmesinin veya basit bir işlem yapılmasının yeterli görülmesi.
Doğru yaklaşım: İlgili anlaşmadaki ürün bazlı menşe kuralı karşılanmalıdır.
5. Menşe Şahadetnamesinin vergi avantajı sağlayacağını düşünmek
Hata: Belgenin ithalat vergisini otomatik düşüreceğini varsaymak.
Doğru yaklaşım: Menşe Şahadetnamesi tercihli olmayan menşei gösterir.
6. Güncel olmayan ülke listelerine güvenmek
Hata: Yıllar önce hazırlanmış bir belge tablosunu bütün sevkiyatlarda kullanmak.
Doğru yaklaşım: Anlaşmalar ve elektronik belge uygulamaları güncellenebildiği için resmî kaynaklar kontrol edilmelidir.
7. Belgeler arasında bilgi tutarsızlığı bırakmak
Hata: Fatura, paketleme listesi, gümrük beyannamesi ve menşe belgelerinde farklı ürün tanımı, ağırlık veya miktar bulunması.
Doğru yaklaşım: Sevkiyat evrakları belge düzenlenmeden önce birlikte kontrol edilmelidir.
Sevkiyattan önce kontrol edilecek 8 bilgi
Belge talep etmeden önce şu sorulara cevap verin:
- Ürünün GTİP’i doğru belirlendi mi?
- Varış ülkesi kesinleşti mi?
- Güncel ticaret anlaşması kontrol edildi mi?
- Ürün anlaşma kapsamına giriyor mu?
- İlgili menşe kuralı karşılanıyor mu?
- Kullanılan önemli girdilerin menşei biliniyor mu?
- İthalatçının ayrıca istediği bir belge var mı?
- Belge türü gümrük müşaviri ve ilgili oda ile teyit edildi mi?
Bu sorulardan birine net cevap verilemiyorsa belge seçimi henüz tamamlanmamış olabilir.
2026 güncel uygulama notu
Avrupa Birliği üyesi ülkeler, 8 Temmuz 2024 tarihinden itibaren Türkiye’de elektronik olarak düzenlenen, QR kod taşıyan ve ıslak imza bulunmayan A.TR belgelerini kabul etmeye başlamıştır. Avrupa Komisyonu bu uygulamayı Türkiye-AB gümrük iş birliği kapsamında duyurmuştur.
Resmî kaynak:
Avrupa Komisyonu: Elektronik A.TR Dolaşım Belgesi Uygulaması
Ticaret Bakanlığı ayrıca elektronik menşe ve dolaşım belgesi düzenlediğini bildiren ülkeleri ve kabul edilen belge türlerini güncel listeler halinde yayımlamaktadır. Mart 2026 tarihli duyuruda elektronik düzenleme yönteminin normal usulde düzenlenen belgeleri geçersiz kılmadığı da belirtilmiştir.
Resmî kaynak:
Ticaret Bakanlığı: Elektronik Menşe ve Dolaşım Belgeleri 2026
Bu nedenle elektronik belge kabulü konusunda sevkiyat tarihi, belge türü ve ilgili ülke güncel listeden kontrol edilmelidir.
Sonuç: Doğru belge ülkeye bakarak değil, ticari yapıya bakarak seçilir
A.TR, EUR.1 ve Menşe Şahadetnamesi birbirinin alternatifi olan üç aynı belge değildir.
Temel ayrım şöyledir:
- A.TR: Serbest dolaşım statüsü
- EUR.1: Tercihli menşe
- Menşe Şahadetnamesi: Tercihli olmayan menşe
Doğru belgeyi belirlemek için varış ülkesi kadar ürünün GTİP’i, ilgili anlaşmanın kapsamı ve üretimde kullanılan girdiler de değerlendirilmelidir.
En güvenli yaklaşım, belgeyi sevkiyat gününde düşünmek yerine teklif ve sipariş aşamasında netleştirmektir. Böylece alıcının gümrük beklentisi, ürün fiyatı ve belge maliyetleri daha sipariş kesinleşmeden görülebilir.
A.TR, EUR.1 ve Menşe Şahadetnamesi hakkında sık sorulan sorular
1. A.TR menşe belgesi midir?
Hayır. A.TR, eşyanın Türkiye veya Avrupa Birliği’nde serbest dolaşımda olduğunu gösterir. Ürünün Türk veya AB menşeli olduğunu kanıtlamaz. Menşe bilgisinin gerektiği durumlarda üretim yapısı ve ilgili menşe kuralları ayrıca değerlendirilmelidir.
Resmî kaynak:
Ticaret Bakanlığı: Menşe ve Dolaşım Belgeleri Hakkında Bilgi
2. A.TR hangi ülkelere düzenlenir?
A.TR, Türkiye-AB Gümrük Birliği çerçevesinde ve kapsam dahilindeki ürünlerin Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ticaretinde gündeme gelir. Ancak tarım, kömür ve çelik gibi ürünlerde farklı düzenlemeler uygulanabilir. Bu nedenle ülkenin yanı sıra ürünün GTİP’i de kontrol edilmelidir.
Resmî kaynak:
Avrupa Komisyonu: Türkiye Gümrük Birliği ve Tercihli Düzenlemeler
3. EUR.1 hangi ülkelere düzenlenir?
EUR.1, ilgili ülkeyle yürürlükte bulunan tercihli ticaret düzenlemesinin EUR.1 kullanımına izin vermesi ve ürünün menşe şartlarını karşılaması halinde düzenlenebilir. Sabit bir ülke listesine güvenmek yerine güncel anlaşma metni ve ürün kapsamı kontrol edilmelidir.
4. A.TR varsa Menşe Şahadetnamesi gerekir mi?
Bazı işlemlerde gerekebilir. A.TR serbest dolaşımı gösterirken Menşe Şahadetnamesi ürünün tercihli olmayan menşeini kanıtlar. İthalatçı ülke, banka, müşteri veya ticaret politikası uygulaması ayrıca menşe belgesi talep edebilir.
5. A.TR ve EUR.1 aynı anda düzenlenir mi?
Genellikle farklı ürün kapsamları ve farklı hukuki amaçlar için kullanılırlar. Aynı eşya için hangi belgenin uygun olduğu; ürünün GTİP’i, ilgili rejim ve anlaşma hükümleri üzerinden belirlenmelidir. Belgeler alışkanlıkla birlikte düzenlenmemelidir.
6. Menşe Şahadetnamesi gümrük vergisini düşürür mü?
Tek başına hayır. Menşe Şahadetnamesi tercihli olmayan menşei gösterir. İndirimli veya sıfır tarife için ilgili tercihli anlaşma ve bu anlaşmanın kabul ettiği menşe ispat yöntemi gerekir.
Resmî kaynak:
Ticaret Bakanlığı: Menşe ve Dolaşım Belgeleri Hakkında Bilgi
7. Türkiye’de üretilen her ürün için EUR.1 düzenlenebilir mi?
Hayır. Ürünün ilgili tercihli ticaret anlaşmasının kapsamına girmesi ve ürün bazlı menşe kuralını karşılaması gerekir. Türkiye’de yalnızca basit bir işlem yapılmış olması tercihli menşe kazanmak için yeterli olmayabilir.
8. Tarım ürünlerinde A.TR kullanılır mı?
Temel tarım ürünleri genel Türkiye-AB Gümrük Birliği kapsamının dışındadır. Tarım ticareti ayrı tercihli düzenlemelere ve menşe kurallarına tabi olabilir. Ürünün GTİP’i ve ilgili düzenleme kontrol edilmeden A.TR kararı verilmemelidir.
Resmî kaynak:
Avrupa Komisyonu: Türkiye Gümrük Birliği ve Tercihli Düzenlemeler
9. Demir-çelik ürünlerinde A.TR mi EUR.1 mi kullanılır?
AKÇT kapsamındaki kömür ve çelik ürünleri genel Gümrük Birliği kapsamının dışındadır. Menşe kuralları sağlandığında EUR.1 veya ilgili düzenlemede kabul edilen fatura beyanı gündeme gelebilir. Kesin seçim ürünün GTİP’i üzerinden yapılmalıdır.
Resmî kaynak:
Ticaret Bakanlığı: Menşe ve Dolaşım Belgeleri Hakkında Bilgi
10. Fatura beyanı EUR.1 yerine geçebilir mi?
İlgili ticaret anlaşmasının izin verdiği durumlarda evet. Fatura beyanı, ürünün tercihli menşeini ticari belge üzerinde beyan etmeye yarar. Tutar sınırı, ihracatçının statüsü ve kullanılacak metin ilgili anlaşmaya göre kontrol edilmelidir.
Resmî kaynak:
Ticaret Bakanlığı: Menşe ve Dolaşım Belgeleri Hakkında Bilgi
Hangi Belgeyi Kullanmanız Gerektiğinden Emin Değil misiniz?
A.TR, EUR.1 ve Menşe Şahadetnamesi seçimi; ürünün GTİP’i, hedef ülke, menşe yapısı ve yürürlükteki ticaret anlaşmalarına göre değişir. Yanlış belge seçimi gümrükte gecikmeye ve ek maliyetlere yol açabilir.
İhracat sürecinizi, hedef pazarınızı ve kullanmanız gereken belgeleri birlikte değerlendirmek için Smartcon Consulting ile ön görüşme planlayabilirsiniz.
Ön Görüşme Talep EdinResmî kaynaklar
- T.C. Ticaret Bakanlığı — Menşe Sıkça Sorulan Sorular: A.TR, EUR.1, Menşe Şahadetnamesi, fatura beyanı ve AKÇT ürünleri hakkında temel açıklamalar.
- T.C. Ticaret Bakanlığı — Gümrük Birliği: Türkiye-AB Gümrük Birliğinin sanayi ve işlenmiş tarım ürünleri kapsamı.
- T.C. Ticaret Bakanlığı — Serbest Ticaret Anlaşmaları: Yürürlükteki anlaşmalar ve menşe düzenlemeleri.
- Avrupa Komisyonu — Türkiye: Gümrük Birliği ve Tercihli Düzenlemeler: Gümrük Birliği, tarım ve kömür-çelik ürünlerinin kapsamı.
- Avrupa Komisyonu — Proof of Origin: EUR.1 ve diğer tercihli menşe ispat yöntemleri.
- T.C. Ticaret Bakanlığı — Elektronik Menşe ve Dolaşım Belgeleri 2026: Elektronik belge kullanımına ilişkin güncel ülke ve belge listeleri.
